Το πρώτο διερευνητικό, ιχθυολογικό ταξίδι έλαβε τέλος. Επιστρέψαμε στην βάση μας γεμάτοι ενέργεια. Ωρα να ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας καθώς το καλοκαίρι προβλέπεται κουραστικό με πολλά ταξίδια σε όλη την Ελλάδα.
Σε αυτή την αποστολή που διήρκησε 5 μέρες (το διάστημα 22 - 27 / 6 / 2012) ψαρέψαμε 17 δειγματοληπτικούς σταθμούς (sites) σε 13 διαφορετικά υδατικά συστήματα. Οδηγήσαμε 2500 χλμ ανάμεσα σε δροσερές οροσειρές, αφόρητα ζεστούς κάμπους, χωματόδρομους και αποπνικτικά χωράφια.
 |
| Ο ποταμός Αχελώος ακριβώς στην γέφυρα της Ιονίας Οδού. Ίσως η πιο ζεστη μερα της ζωής μας! |
Ξεκινήσαμε απο την Αθήνα την Πέμπτη 22 / 6 / 2012 με μια ανυπόφορη ζέστη να μας συνοδεύει, ενω πολύ γρήγορα αφήσαμε πίσω τον αγχώδη ρυθμό της πρωτεύουσας και αρχίσαμε να χαλαρώνουμε και να σχεδιάζουμε το ταξίδι μας, απολαμβάνοντας παράλληλα το τοπίο.
Η κατεύθυνση μας ηταν για τον ποταμό Μόρνο. Το μεσημέρι προσεγγίσαμε, το πρώτο μας σταθμό στον π. Μόρνο (με την πολύτιμη βοήθεια του πλοηγού μας) μερικά χιλιόμετρα ανάντη από τις εκβολές του ποταμού. Η διαδικασία προετοιμασίας για την δειγματοληψία στην κάθε θέση
περιλαμβάνει οπτικό έλεγχο της ποτάμιας περιοχής και επιλογή 100 μέτρων
(ανάλογα με τον ερευνητικό σκοπό πάντα) ποταμού με γνώμονα την κάλυψη
όσο περισσοτέρων οικολογικών θώκων (habitats) των ψαριών.
Ψαρέψαμε για περίπου μιαμιση ώρα κάτω από δύσκολες συνθήκες, καθότι υπήρχαν μέσα στο ποτάμι νεκρά ζώα (ποντίκια, πτηνά κ.α) σε διαδικασία αποσύνθεσης.
 |
| Το σημείο δειγματοληψίας στο ποταμό Μόρνο |
Η επόμενη στάση μας ηταν στον ποταμό Εύηνο, οπου και προσεγγίσαμε επειτα απο μια ωρα. Το τοπίο έμοιαζε ρημαγμένο απο τις εκτενέστατες χαλικολιψίες, και πιο πολύ εμοιαζε με εργοτάξιο παρά με ποτάμι Βλέποντας το σημείο που θα ψαρεύαμε, καταλάβαμε οτι δεν περιμένουμε μια υγιή ιχθυοκοινωνία σε αυτό το σημείο. Για να επαλήθευσουμε το ένστικτό μας, διηνεργήσαμε μια δειγματοληψία και τα αποτελέσματα συνέπεσαν με τη πρόβλεψη μας. Μόνο 2 είδη, σε μικρούς αριθμούς και μικρά μόνο άτομα. Σημάδια υποβάθμισης; Πιθανότατα. Σίγα σιγά ο ήλιος άρχισε να κρύβεται πίσω από τα βουνά και τα αιμοσταγή κουνούπια άρχισαν τις επιθέσεις τους. Φύγαμε γρήγορα με προορισμό το Αγρίνιο για να ξαποστάσουμε για το βράδυ, καθότι την επόμενη μέρα μας περίμενε η Τριχωνίδα και τα συστήματά της.
 |
| Δειγματοληψία στον ποταμό Εύηνο |
 |
| Συντήρηση δείγματων για μεταφορά στο εργαστήριο |
Την επόμενη μέρα αφου πηραμε γρήγορα ενα πρωινό φυγαμε για μια διερευνητική δειγματοληψία στην λίμνη Τριχωνίδα. Στόχος μας ήταν να βρούμε μερικά είδη, ανάμεσά στα οποία Νανογωβιούς.
Η επόμενη στάση μας ήταν η Ερμίτσα, ένα μικρό ρεματάκι που εκβάλει στην λίμνη Αμβρακία. Το τοπίο που αντικρύσαμε δεν μας ξάφνισε. Μπάζα, λάστιχα αυτοκινήτων, σαπισμένα φρούτα και λαχανικά και ότι άλλο βάλει ο νους συνέθεταν την εικόνα ένος κλασσικού τύπου μεσογειακού ποταμού κοντα σε οικισμό (ίσως πρέπει να βάλουμε στο πρωτόκολλο κάτι του τύπου: one bank full of rubbish). Ψαρέψαμε για να δούμε τι ζει μέσα σε αυτά τα πλούσια σε συνθετικά υλικά ενδιαίτηματα και βρήκαμε ποταμοκέφαλους (Squalius sp.) και μπριάνες (Barbus peloponnesius) όλα κάτω των 5 εκατοστών. Ούτε ένα μεγάλο άτομο. Ίσως τα μεγάλα να προτιμούν όλοκληρο το αυτοκίνητο και όχι μόνο τα λάστιχα.
 |
| Η λίμνη Τριχωνίδα |
Μέτα την ταπεινή Ερμίτσα, βάλαμε πλώρη για ίσως το πιο δύσκολο task του ταξιδιού. Ποταμός Αχελώος. Για να ψαρέψουμε όμως τον Αχελώο έπρεπε πρώτα να βρούμε ένα πέρασμα για να τον προσεγγίσουμε. Ύστερα από αρκετές αυτόνομες αναζήτησεις μέσα σε λαβύρινθούς χωραφιών είπαμε να ζητήσουμε την βοήθεια του ντόπιου πληθυσμού. Για καλή μας τύχη βρήκαμε τον Αντώνη από το χωριό Αγγελόκαστρο - ένα τρελοκομείο με έναν σκυλί Land Rover που ήξερε την περιοχή σαν το σπίτι του - και μας είπε απλά να τον ακολουθήσουμε και αυτό κάναμε. Μας κατεύθυνε μέσα από τα χωράφια, όπου ήταν πραγματικά πολύ δύσκολο να ανασάνεις. Καθέ ανάσα ήταν ξερή και καυτή. Το θερμόμετρο του αυτοκινήτου έγραφε 47 βαθμούς κελσίου. Μέτα από μερικά λεπτά αντικρύσαμε τον Αχελώο. Ωραία είναι να τον βλέπεις αλλά πως δουλεύεις μέσα σε αυτόν είναι άλλο ερώτημα. Ο Αντώνης έφυγε (πηγε την οικογένεια για μπάνιο στον Λούρο!) και μείναμε μόνοι να συνθέσουμε τον εξοπλισμό μας για να κάνουμε την δειγματοληψία. Σε αυτό το σημείο Αχελώος (κάτω από την γέφυρα της Ιονίας οδού και απέναντι από το χωριό Ρίγανη) έχει πλάτος πέριπου 200-250 μέτρα. Για να ψαρέψεις ημιποσοτικά ή ακόμα και ποιοτικά ένα τέτοιο ποτάμι θέλεις πέριπου 50 άτομα με βαρύ εξοπλισμό ή μια τράτα. Εμείς ήμασταν 3 και χωρίς τράτα. Παρολα αυτά μπήκαμε να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε.Καθώς προσπαθούσαμε να δουλέψουμε στον Αχελώο παρατηρήσαμε οτι η στάθμη ανέβαινε με γοργούς ρυθμούς εξαιτίας των ανάντη φραγμάτων τα οποία αφήνουν μεγάλες ποσότητες νερού για άρδευση αλλα και για ηλεκτροπαραγωγή. Βγήκαμε γρήγορα και φύγαμε με συμπτώματα ηλίασης. Κρυώναμε και ζεσταινόμασταν ταυτόχρονα!
 |
| Το εργαλείο του Αντώνη! |
Εν συνεχεία βάλαμε πλώρη για τον Άραχθο στο χωριό Ακροποταμιά. Λόγω της πυκνής βλάστησης, δεν καταφέραμε να προσεγγίσουμε τον κύριο ρου του Αράχθου, ωστόσο, βρήκαμε ένα πανέμορφο φυσικό παράπλευρο κανάλι που γέμιζε με τα νερά του Αράχθου και αποτελούνταν από μια ποικιλία ενδιαιτημάτων. Διενεργήσαμε εκεί την δειγματοληψία μας και το μέρος μας αποζημιώσε με την ποικιλία των ειδών. Κατά την διάρκεια της δειγματοληψίας δεχόμασταν ακατάπαυστες επιθέσεις από καμικάζι κουνούπια.
 |
| Σε παραπόταμο του Αράχθου στον κάτω ρου |
Αν και ο ήλιος είχε αρχίσει να κρύβεται πίσω από τα βουνά, οι δυνάμεις μας ακόμα άντεχαν και πήραμε τον δρόμο για το χωριό Καμπή, κοντά στην Φιλιππιάδα, για να αναζητήσουμε ένα ιδιαίτερο και σπάνιο ψάρι, το γκαβόχελο (
Eudontomyzon hellenicus), που ζει στις πηγές του χωριού. Δυστυχώς όμως δεν καταφέραμε να διενεργήσουμε δειγματοληψία, καθότι οι κάτοικοι του χωριού εχουν εισάγει στην πηγή ιριδίζουσες πέστροφες και μας απείλησαν οτι αν προσπαθήσουμε να ψαρέψουμε στην πήγη θα μαζευόταν όλο το χωριό και θα είχαμε κακά ξεμπερδέματα. Ζυγίσαμε λίγο τις πιθανότητες μας να τα βάλουμε με όλο το χωριό, πήγαμε λίγο πιο κάτω στο ρέμα να δούμε αν μπορούμε να μπούμε απαρατήρητοι αλλά εκεί οι συνθήκες δεν ήταν ευνοικές για το συγκεκριμένο είδος και έτσι είπαμε να αναβάλλουμε την δειγματοληψία σκεπτόμενοι μήπως πάμε τα χαράματα και πιάσουμε τους κατοίκους (και το γκαβόχελο) στον ύπνο. Αναχωρήσαμε για Άρτα για διανυκτέρευση. Η ζέστη στην Άρτα είναι τόσο πυκνή που κόβεται με μαχαίρι και αποθηκεύεται...
 |
Το γκαβόχελο ( Eudontomyzon hellenicus) για την χάρη του οποίου κοντέψαμε να φάμε ξύλο απο ενα ολόκληρο χωριό
|
Το επόμενο πρωινό, ρυθμίσαμε τον πλοηγό μας για να μας οδηγήσει στο χωριό Πέτρα στις εκβολές του Λούρου. Βρήκαμε το σημείο δειγματοληψίας με κάποια δυσκολία καθότι ήταν κρύμμενο πίσω από πυκνές καλαμιές, ωστόσο για να μπούμε έκει και να δουλέψουμε χρειαζόμασταν μάσκες οξυγόνου και βατραχοπέδιλα. Το βάθος του ποταμού ήταν τουλάχιστον 1.80 μέτρα κάτι που έκανε αδύνατη την οποιαδήποτε προσπάθεια μας. Φύγαμε για τον ποταμό Αχέροντα
Ο Κωκυτός ειναι ενα παράπλευρο ρέμα του π. Αχέροντα στον νομό Πρεβέζης. Αποφασίσαμε να τον ψαρέψουμε λόγω της μεγαλύτερης ποικιλομορφίας των habitats των ψαριών σε σχέση με τον Αχέροντα. Ο Αχέροντας ειναι ταχύς και κρύος ποταμός με λίγα ρεόφιλα είδη στα ανάντη του. Ο Κωκυτός αντίθετα ειναι χαμηλότερης ροής και πιο στενός. Τα δυο αυτα ποτάμια συναντιούνται στον κάμπο και εκβάλλουν μαζι. Στον Κωκυτό βρήκαμε 3 είδη εκ των οποίων το ενα ηταν χέλι! (Ποσο σημαντικό να βρίσκεις χέλι αρκετά χιλιόμετρα απο τις εκβολές)
 |
| Κωκυτός ποταμός |
Οδηγώντας αυτον τον εξαίσιο δρόμο που συνδέει την Πρέβεζα με την Ηγουμενιτσα φθάσαμε ντάλα μεσημέρι στην Ηγουμενίτσα με προορισμό τον ποταμό Καλαμά, στα κατάντη, λιγα χιλιόμετρα απο τις εκβολές του. Ο σταθμός μας ειναι στη θέση Ράγιο λίγο κάτω απο το φράγμα παραγωγής ενέργειας Βρηκαμε αρκετά είδη (ακομα και ευρύαλα - δηλαδη ανεκτικα στις μεταβολές τις αλατότητας) τα οποία παγιδέυονται σε αυτό το σημείο λόγω της ύπαρξης του φράγματος το οποίο εμποδίζει τις ανάντη μετακινήσεις τους.
Αφου εφοδιαστηκαμε πολύ νόστιμα σαντουιτς απο εναν φημιστό φουρνο της Ηγουμενίτσας, πηραμε την Εγνατία απο την αρχή της και σε λίγη ώρα ημασταν στον Ζαγορίτικο πριν την ένωση του με τον Άραχθο, στην γέφυρα της Μπαλντούμας.
Εκει υπάρχει μάλλον κάποιο άτυπο τάμα, καθως οποτε το επισκέπτομαι ειναι τοσο δελεαστικά τα νερα που σε προσκαλούν να δροσιστείς στην αγκαλιά του, όπως και έπραξα!
 |
| π. Ζαγορίτικος στην γέφυρα Μπαλντούμας |
Η διανυκτέρευσή μας επιλέχθηκε να πραγματοποιηθεί στο Μέτσοβο. Εκει είδαμε μια τρομερή χαλαζόπτωση η οποία μας εγκλώβισε στο αυτοκίνητο για αρκετή ώρα. Τρομάξαμε οταν ειδαμε τους κατηφορικούς δρόμους του Μετσόβου να εχουν μεταμφιεστεί σε ταχύροα ποτάμια. Το σκηνικό έμοιαζε χειμωνιάτικο και το βραδυ ριξαμε και μια κουβέρτα πάνω μας!
Ο φρέσκος αέρας του Μετσόβου μας αναζωογώνησε καρδια και πνεύμα και αφου πηραμε το αναγκαίο πρωινό μας φυγαμε για την περιοχή του Άργους Ορεστικού (Νομός Καστοριάς)
